Кең алаңды жабу керек, ал алдыңызда екі таңдау бар: кеңістіктік шатыр ма, әлде қарапайым болат ферма ма? Екеуі де болаттан, екеуі де сенімді; бірақ жұмыс істеу қағидалары мен күшті жақтары әртүрлі. Екі жүйені де орындайтын компания ретінде бейтарап салыстыру ұсынамыз.
Негізгі айырмашылық: жүктемені қалай көтереді?
Болат ферма — жазық жүйе: әр ферма өз бағытындағы жүктемені көтеріп, бағаналарға береді; фермалар арасын прогондар жабады. Кеңістіктік шатыр үш өлшемде жұмыс істейді: жүктеме түйіндер арқылы екі бағытта да барлық өзектерге таралады. Бір өзек шамадан тыс жүктелсе, көрші өзектер жүктемені бөліседі.
Салыстыру кестесі
| Өлшем | Кеңістіктік шатыр | Болат ферма |
|---|---|---|
| Аралық | Жазықта 100 м-ге, сводта 200 м-ге дейін | 10 – 40 м |
| Өз салмағы | Үлкен аралықта жеңілірек | Аралық ұлғайған сайын тез артады |
| Бағаналар орналасуы | Сирек, еркін | Әр ферма осінде баған |
| Пішін еркіндігі | Жазық, цилиндрлік, күмбез, еркін | Негізінен жазық және еңісті |
| Алаңдағы жұмыс | Толық болтты, жылдам | Болт және дәнекер |
| Желілерді өткізу | Тордың ішінен, кез келген бағытта | Ферма қуыстарынан, бір бағытта |
| Көрінісі | Әсем, ашық қалдыруға болады | Көбіне аспалы төбемен жабылады |
| Бөлшектеп көшіру | Оңай | Шектеулі |
Болат ферма қашан дұрыс таңдау?
- Аралық 25 – 30 метрден аз болса
- Жоспар тар әрі ұзын, жүктемені бір бағытта көтеруге болатын болса
- Пішін қарапайым екі еңісті шатыр болса
- Қора, шағын қойма сияқты үнемділік бірінші орында тұратын ғимараттарда
Кеңістіктік шатыр қашан дұрыс таңдау?
- Аралық үлкен әрі ішінде баған болмауы керек болса
- Жоспар шаршыға жақын болса (екі бағытта көтеру тиімді)
- Күмбез, цилиндрлік немесе ерекше пішін қажет болса
- Шатыр ашық қалатын және эстетика маңызды болса
- Тығыз желілер, сахна немесе жарық жүктемесі ілінетін болса
- Ғимаратты болашақта кеңейту немесе көшіру мүмкіндігі болса
Құн тұрғысынан
Килограммға шаққанда кеңістіктік шатыр элементтері өңделген шарлар мен конустарға байланысты фермадан қымбат. Бірақ үлкен аралықтарда үш өлшемді жұмыс жіңішке қималармен шешім береді; бағана мен іргетас саны азаяды, монтаж қысқарады. Сондықтан салыстыру тек шатыр бағасы бойынша емес, ғимараттың жалпы құны бойынша жүргізілуі керек.
Сейсмикалық қасиеті
Дұрыс жобаланған жағдайда екі жүйе де жер сілкінісіне сенімді. Кеңістіктік шатырдың жеңілдігі ғимаратқа түсетін сейсмикалық күшті азайтады; жүктеменің көптеген элемент арасында бөлінуі жүйеге қосымша көтергіш қор береді.
Шешім қабылдай алмасаңыз, екі жүйені де алдын ала есептеп, қима мен құн салыстыруын бірге ұсынамыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
30 метр аралыққа қайсысы қолайлы?
30 метр — екі жүйе де үнемді болатын шекаралық аймақ. Жоспар шаршыға жақын немесе шатыр ашық қалатын болса кеңістіктік шатыр, тар-ұзын әрі қарапайым екі еңісті пішінде болат ферма әдетте алға шығады.
Екі жүйені бірге қолдануға бола ма?
Иә. Мысалы, негізгі залда кеңістіктік шатыр, бүйір көлемдерде болат ферма қолданылады; екеуі де бір бағаналар жүйесіне тіреледі.
Аралықты, ауданды және құрылыс орнын жазыңыз — инженерлеріміз алдын ала шешім мен баға есебін дайындайды.
